"Алтын Гефест-2026": Қазақстанның тау-кен саласындағы үздіктер анықталды
11 маусымда елордадағы Astana Ballet театрында салтанатты түрде 16-шы ұлттық салалық "Алтын Гефест" байқауының жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті. Бұл шара жыл сайын Халықаралық тау-кен металлургия конгресі Astana Mining & Metallurgy (AMM 2026) аясында өткізіліп келеді және көп жылдан бері Қазақстандағы тау-кен металлургия кешенінің басты әрі ең беделді сыйлығы болып саналады.
2026 жыл Қазақстанда Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланғандықтан, байқаудың негізгі бағыты технологиялық жаңғыртуға, инновацияларды енгізуге және экологиялық жауапкершілікті арттыруға бағытталды. Тәуелсіз сарапшылардан құралған қазылар алқасы шамамен ұсынылған 200 өтінімнің ішінен 15 номинация бойынша үздіктерді анықтады.
KAZ Minerals компаниясының жобалары мен қызметкерлері тағы да компанияның басты капиталы - адамдар екенін дәлелдеді. Олар - мол тәжірибесі бар, өндірісті ілгерілетіп, жаңа буын мамандарды тәрбиелеп жүрген кәсіби мамандар. Салтанатты кеште KAZ Minerals-тің екі өкілі жеңіс тұғырының ең биік сатысына көтерілді.
Саладағы ең шабыттандыратын номинациялардың бірі - "Жылдың кәсіби маманы". "Тау-кен металлургия кешеніндегі әйелдер" аталымында "KAZ Minerals Management" ЖШС Минералдық ресурстарды басқару Техникалық департаментінің жетекші маманы Қарлығаш Шәкенова жеңімпаз атанды.
Қарлығаш Төлеубаевнаның тау-кен саласындағы еңбек жолы - өз ісіне адалдықтың жарқын үлгісі. Бұл салада оның тәжірибесі 42 жылдан асады. Ол еңбек жолын геологиялық жұмыстарда өлшеуші маман (замершица) болып бастаған. Кейін учаскелік және аға геолог қызметтерін атқарып, тау-кен инженері біліктілігін алғаннан кейін жобалау саласына ауысқан.
Жылдар бойы жемісті еңбек еткен Қарлығаш Шәкенова кен орындарын игеру бойынша 100-ден астам маңызды жобаны жобалау және өндіріске енгізуге тікелей атсалысты. Олардың қатарында Артемьев кенішінің бірінші кезеңі, Анненск кенішінің қорларын қайта игеру, сондай-ақ Саяқ және Жомарт кеніштеріндегі тәжірибелік-өндірістік игеру жобалары бар.
Оның көпжылдық еңбегі түрлі ведомстволық және корпоративтік марапаттармен лайықты түрде бағаланған. Олардың қатарында "Кенші даңқы" ІІІ және ІІ дәрежелі белгілері, топтың күміс белгісі бар.
Алматыдағы KAZ Minerals Management кеңсесінде Қарлығаш Төлеубайқызы тек қорларды есепке алуға қатысты күрделі міндеттерді шешіп қана қоймай, сонымен қатар ұжымда ерекше психологиялық жағдай қалыптастырады. Ол өз тәжірибесін жас инженерлермен кеңінен бөлісіп, жас мамандардың кәсіби дамуына қолдау көрсетеді.
Тәлімгерлік – қазіргі заманғы тау-кен өндірісіндегі қауіпсіздік пен тиімділіктің негізі саналатын басты тірек. Осы тұрғыдан алғанда, "Жыл тәлімгері" номинациясының жеңімпазы ретінде "KAZ Minerals Bozshakol" ЖШС-нің 5-разрядты диірмен машинисі Бекмұрат Сағынбаевтың танылуы ерекше мәнге ие.
Бекмұрат Серікбайұлы тау-кен байыту саласына 34 жылдан астам уақытын арнаған. Оның шамамен 10 жылын Бозшакөл кен орнында еңбек етіп келеді. Жоғары деңгейдегі кәсіби маман ретінде ол 2023 жылы мемлекеттік марапат – "Еңбек даңқы" ІІІ дәрежелі орденімен наградталған. Бекмұрат Сағынбаевтың тәлімгер ретіндегі басты ерекшелігі – тек қана жабдық жұмысын үйрету емес, сонымен қатар адамның әлеуетін аша білуі. Оның еңбегінің нәтижелері өзінен-өзі айқын көрінеді:
Бекмұрат Сағынбаевтың тәлімгер ретіндегі мықты қыры – тек жабдықтың қалай жұмыс істейтінін үйрету емес, адамның ішкі әлеуетін ашып, оны кәсіби маман ретінде қалыптастыруы. Оның еңбегінің нақты нәтижелері соның айқын дәлелдейді.
2024 жылдың қазан айында оның қарамағына тағылымдамадан өтуші Әділхан Сағындық қабылданды. Бекмұрат Серікбаейұлының жүйелі әрі сабырлы тәлімгерлігінің арқасында 2025 жылдың қаңтарында жас маман штатқа машинист ретінде жұмысқа алынды. Ал көп уақыт өтпей-ақ ол металл балансын есептеу және қорларды тіркеу бағытындағы инженер-технолог деңгейіне дейін өсті.
Қазір Бекмұрат Серікбайұлы жаңа шәкірті – тағылымдамашы Дәурен Сембековті табысты түрде оқытып жүр. Ол Бозшакөл кен орнындағы өндірістік қауіпсіздіктің қатаң стандарттарын үйретіп, өз тәжірибесін бөлісіп жүр.
"Алтын Гефест" салтанаты Қазақстанның тау-кен металлургия кешені қарқынды түрде өзгеріп жатқанын тағы бір мәрте дәлелдеді. Байқауда әріптестердің жеке жетістіктерімен қатар, үздік цифрлық жобалар мен ауқымды экологиялық бастамалар да ерекше атап өтілді. Олардың ішінде ERG, Qarmet және "Қазақмыс" компанияларының декарбонизация мен су ресурстарын қорғауға бағытталған жобалары бар.